wtorek, 17 marca 2026

Dwie książki, dwie recenzje. Prawo rzymskie i Vademecum Historyka starożytnje Grecji i Rzymu tom II.

 Prawo Rzymskie *kolańczyk - Niska cena na Allegro źródło zdjęcia: Allegro. Mnie trafiło się wydanie z 1978 roku, jak widać ze zdjęcia są nowsze wydania. Egzemplarz pochodzi z Biblioteki Pedagogicznej. Prawo rzymskie potrafi zafascynować. Jak początkowo ograniczony terytorialnie i rolniczy lud stworzył nie tylko prawo, ale i cywilizację, która do dnia dzisiejszego zapiera dech w piersiach. Prawo rzymskie to prawo pisane. Polska jest między innymi krajem prawa rzymskiego, podobnie jak wiele innych krajów. W Wielkiej Brytanii i USA obowiązuje zaś prawo zwyczajowe, oparte na tradycjach w większej części nie pisanej, oparte na precedensach i wyjątkach. Lektura niniejszej książki zajęła trochę czasu. Ale jest to przede wszystkim podręcznik dla studentów prawa. I inaczej - jak na Instagramie zauważyliśmy - czyta się takie książki jako dla przyjemności, a inaczej jest, gdy gdy mamy z powyższej pozycji zdać egzamin. Prawo rzymskie opierało się na kazusach czyli przypadkach. I tu jest bardzo istotna rzecz: Autor przytaczając przypadek prawny ze starożytnego Rzymu, podaje w przypisie, czy podobna rzecz obowiązuje w polskiej odmianie prawa, czy jest stosowana dosłownie, czy w formie zmienionej, dostosowanej do innych czasów. Z tego też względu dzieło to jest ciekawe. Zachęcam do przeczytania, nie tylko historykom starożytności, ale i nie - historykom, których interesują nasze prawne korzenie i nasze prawne dziedzictwo.

 Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu Tom II - Ewa Wipszycka  książka | Tezeusz.pl źródło zdjęcia: Tezeusz. Praca zbiorowa pod kierunkiem Jerzego Kolendo, Ewy Wipszyckiej i Julii Zabłockiej. Tom drugi można czytać niezależnie od pierwszego czy trzeciego tomu. Tom I też jest łatwo dostępny, gorzej z tomem trzecim, jeszcze przeze mnie nie zdobytym . Egzemplarz pochodzi z Biblioteki Pedagogicznej. Nie jest jednak ta pozycja aktualna w wielu podrozdziałach , jednak są też treści i jest ich dość wiele, gdzie można czerpać jeszcze w miarę aktualne rzeczy. Punkt ciężkości został położony na bibliografię poszczególnych dziedzin , zajmujących się starożytnościami greckimi i rzymskimi. Czytanie - no cóż, wymaga wydzierżawienia sobie nieco czasu. Wartość publikacji niewątpliwie podnosi bardzo wiele fotografii , między innymi rzeźb. Dla kogo? Dla historyków oczywiście starożytnej Grecji i Rzymu, dla innych pasjonatów tego tematu, dla starszych uczniów klas licealnych o rozszerzonej historii, ale także i dla osób, które planują wczasy, wycieczki bądź urlopy / wakacje w Grecji lub w Rzymie. A teraz będę poszukiwać tomu trzeciego, bardzo trudno dostępnego. Praca jest monumentem, ze względu na wielość badań przeprowadzonych przez Autorów pozycji. 

czwartek, 12 marca 2026

Świt narodów europejskich - Benedykt Zientara.

 Świt narodów europejskich - PIW Państwowy Instytut Wydawniczy | Książka w  Empik źródło zdjęcia: Empik. Egzemplarz recenzowanej książki pochodzi ze zbiorów Biblioteki Pedagogicznej. Autor był wybitnym mediewistą, znana jest też i popularna inna jego książka: podręcznik do średniowiecza powszechnego. 

Dzieło to jest wyjątkowe. Wprawdzie skupia się chronologicznie od momentu upadku Imperium Rzymskiego do mniej więcej połowy średniowiecza, to zajmuje się nie tylko dziejami politycznymi, ale przede wszystkim celuje w opis i przyczyny wykształcania się narodów zachodniej Europy na terenach po rzymskich. Tak więc z lektury dowiemy się, jak narodziły się współczesne Włochy, Francja czy Hiszpania, i przede wszystkim Niemcy. Dogłębnie Autor opisuje krystalizację tych państw, sporo miejsca poświęca zagadnieniom różnic językowych między ludnością romańską, czyli post - rzymską, a ludnością napływową, czyli falami ekspansji Germanów. Sporo też o systemach prawnych i religijnych, ale skoncentrowane jest to by wykazać antagonizmy pomiędzy dwoma różnymi światami, powoli przeradzającymi się w narody. I Tak nakreśloną mamy genezę Francuzów, Włochów, Niemców a także mieszkańców dzisiejszej Belgii czy Holandii. Do publikacji zamieszczone są czarno białe mapy, umieszczone na końcu. Publikacja więc przede wszystkim skupia się na narodach zachodniej Europy, tak zwanej w historiografii "Starszej Europy", ale i młodsza Europa, czyli Ruś, Polska, Czechy, Węgry - znalazło się dla nich nieco miejsca. Bogata bibliografia, przypisy, skorowidz podnoszą wartość pracy. Polecam głównie nie tylko historykom, ale i filologom czy nawet kulturoznawcom. Wspaniała była to czytelnicza przygoda. 

Trzy książki, trzy recenjze. Luter, Anna Jagiellonka, Bona.

   źródło zdjęcia: Empik. Marcin Luter John M. Todd. Egzemplarz z Biblioteki Pedagogicznej. Pierwszy raz z tą książką zetknąłem się na drugi...